Abdylmuhamed Derýaýew we onuň «155 täsir» atly döredijilik taslamasy
«155 täsir» eseri – diňe bir portretler toplumy däl. Ol döredijiniň içki dünýäsiniň, onuň ideallarynyň we ylham çeşmeleriniň sungat arkaly beýan edilmesidir. Suratkeş bu eser arkaly özüne täsir eden adamlary bir kompozisiýada görkezmek bilen, olaryň döredijiliginiň öz durmuşyna nähili täsir edendigini hem görkezmäge synanyşýar.
Taslamanyň döreýiş pikiri.
Suratkeşiň sözlerine görä, bu taslamany döretmek pikiri onuň ýaş wagtynda ýüze çykypdyr. Ol öz ýaşlygynda ýatdan çykmajak bir zat döretmek isleýärdi. Şonuň üçin hem köp ýyllap oňa täsir eden adamlaryň portretlerini bir taslama görnüşinde jemlemek kararyna gelýär.
– «Ýaşym gaty gidişmäkä bir ýatdan çykmajak zat döretmek isledim. 155 täsir - diňe şol sanda çäklenýän taslama däl. Nesip bolsa, şoňa meňzeş täze eserleri hem döredip duraryn» diýip, suratkeş belleýär.
Näme üçin 155 şahsyýet?
«155 täsir» taslamasynyň ady onuň esasy aýratynlygyny görkezýär. Suratkeş öz döredijiliginde 155 dürli şahsyýetiň keşbini şekillendirýär. Bu adamlar diňe meşhur bolandyklary üçin däl, eýsem döredijiniň durmuşynda özboluşly täsir galdyrandyklary üçin saýlanyp alyndy.
Abdylmuhamed Derýaýew bu barada şeýle diýýär:
– «Kiçilikden gören kinolarymdaky artistlar, diňlän aýdymçylarym ýa-da şol adama azajyk bolsada meňzäýsem diýip pikir eden adamlarymy çekdim diýseň hem bolýar.»
Diýmek, taslamadaky şahsyýetleriň köpüsi onuň çagalykdan bäri synlap gelen, döredijilik taýdan ylham alan adamlarydyr.
Ulanylan tehnika we stil.
Suraty döredilende suratkeş realizme ýakyn tehnikany saýlapdyr. Şeýle stil şahsyýetleriň keşbini has anyk we janly görkezmäge mümkinçilik berýär.
– «Realizma ýakynrak tehnika ulandym. Şol işe gowy gelişer diýip makul bildim» diýip, suratkeş söhbetdeşlikde belläp geçýär.
Realistik çemeleşme arkaly her bir portret öz aýratynlygyny saklaýar we umumy kompozisiýada tebigy görnüşde ýerleşýär.
Eseri döretmek üçin sarp edilen wagt.
Bu taslama uly sabyr we zähmet talap eden işleriň biridir. Suratkeşiň sözlerine görä, taslamanyň umumy döredilmegine takmynan 1,5 ýyl wagt sarp edilipdir. Onuň içinde taslamanyň ideýasy we taýýarlyk döwrüniň özi takmynan 3 aý dowam edipdir.
Bu bolsa şeýle göwrümli eseriň döredilmeginiň aňsat bolmandygyny görkezýär.
Taslama döwründe garaýyşlaryň üýtgemegi.
Suratkeş taslamanyň üstünde işlän döwründe bu şahsyýetleriň käbiri baradaky pikirleriniň üýtgändigini hem aýdýar. Gynansakda, üýtgeşmeler hemişe oňyn bolmandyr.
Geljekdäki döredijilik meýilnamalary.
Suratkeş geljekde hem şeýle taslamalary döretmegi meýilleşdirýär. Hususan-da, taryhy şahsyýetleri jemleýän täze surat taslamalary baradaky pikirleriniň bardygyny aýdýar.
Meselem, geljekde «Türkmen taryhy şahsyýetleri» ýaly täze döredijilik işleriniň hem ýüze çykmagy mümkin.
Ýaş suratkeşlere maslahat.
Abdylmuhamed Derýaýew ýaş döredijilere ilkinji nobatda güýçli ideýa tapmagyň möhümdigini maslahat berýär. – «Başda genial ideýa tapyň. Soňra bolsa şol ideýany durmuşa geçirmegiň ugruna çykyň» diýip, ol ýaş suratkeşlere ýüzlenýär.
Netije.
«155 täsir» taslamasy diňe bir surat däl, eýsem döredijiniň durmuş ýolunyň we ylham çeşmeleriniň sungat arkaly görkezilmesidir. Bu eser ýaş suratkeşiň döredijilik dünýäsi bilen tanyşmaga mümkinçilik berýär hem-de onuň geljekde döredip biljek uly taslamalarynyň başlangyjy hökmünde çykyş edýär.